Yeni bir işletme kuracağınız zaman doğru şirket ünvanı seçimi önemlidir çünkü bu ticaret ünvanı (veya firma ünvanı) işletmenizin yasal kimliğidir. Ayrıca ünvan belirleme aşamasında ilgili mevzuatı da değerlendirmeniz gerekir.
Gelin bilmeniz gereken detaylara birlikte bakalım.
Genel Bakış
- Ünvan seçimi, şirket kuruluşunun önemli adımlarından biridir ve belirlenen şirket adı mevzuata uygun olmalı ve ticaret siciline tescil edilmelidir.
- Ticari işletme için seçilen ünvanın ayırt edici olması ve başka tescilli ünvanlarla karıştırılmaması gerekir.
- Şirketiniz faaliyete başladıktan sonra finansal süreçleri düzenli takip etmek için e-fatura işlemleri gibi dijital çözümlerden yararlanabilirsiniz.
Şirket Ünvanı Nedir?
Şirket ünvanı, şirketin ticari faaliyetlerini yürütürken kullandığı ve ticaret siciline tescil edilen resmi adıdır. Yani şirketin resmi adı olarak düşünebileceğiniz ticaret ünvanı, işletmenin ticari kimliğini oluşturur ve resmi işlemlerde kullanılır.
Üstelik bu yasal bir zorunluluktur. Ticaret Bakanlığı, tacirlerin ticaret ünvanı kullanmasını ve bu ünvanın ticaret siciline kaydedilmesini zorunlu tutar. Firma ünvanı olarak da karşımıza çıkabilen ad, işletmenin müşteriler tarafından bilinen marka isminden farklı olabilir.
Özellikle yeni bir işletme kurmayı planlıyorsanız şirket ünvanını belirlerken bazı noktalara dikkat etmeniz gerekir.
İlginizi çekebilir: Şahıs Şirketi Nasıl Kurulur?
Şirket Ünvanı Nasıl Seçilir?
Şirket adı belirleme sürecinde, işletmenizi doğru yansıtan ve diğer firmalardan ayıran bir ayırt edici unvan seçmelisiniz. Ayrıca ticari unvan seçimi yaparken faaliyet konusu ve şirket türüne de dikkate etmelisiniz.
Ünvanın mevzuata uygun ve tescile elverişli olması gerekir.
Kısaca seçim yaparken şu 4 noktaya odaklanabilirsiniz:
- Faaliyet konusu: İşletmenizin yaptığı işi yansıtmalı.
- Şirket türü: Anonim, limited veya şahıs şirketine göre uygun olmalı.
- Ayırt edicilik: Başka işletmelerin unvanlarıyla karışmamalı.
- Gelecek planı: İşletmenizin büyümesine ve farklı alanlara açılmasına engel olmayacak kadar kapsayıcı olmalı.
Şirket Ünvanı Seçerken Hangi Yasal Kurallara Dikkat Edilmelidir?
Şirket ünvanı belirlerken temel olarak Türk Ticaret Kanunu, Ticaret Unvanları Hakkında Tebliğ ve ticaret sicili uygulamalarındaki kurallara uyulmalıdır.
Özellikle şu noktalara dikkat edilmelidir:
- Şirket türü belirtilmelidir: Anonim ve limited şirketlerin ünvanında şirket türünü gösteren “Anonim Şirket” veya “Limited Şirket” ibaresi bulunmalıdır.
- Faaliyet konusu yer almalıdır: Anonim, limited ve kooperatif şirketlerin ticaret ünvanında işletme konusunu gösteren bir ibare bulunması gerekir.
- Ünvan ayırt edici olmalıdır: Daha önce tescil edilmiş bir ünvanla aynı veya karıştırılabilecek derecede benzer bir ünvan seçilmemelidir.
- Yanıltıcı ifadeler kullanılmamalıdır: Ünvan; işletmenin kimliği, büyüklüğü, önemi veya mali durumu hakkında yanlış bir izlenim oluşturacak ifadeler içeremez.
- Ticaret siciline tescil edilmelidir: Seçilen ticaret ünvanı, işletmenin merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret siciline tescil ve ilan edilir.
- Kamu düzeni, tarihi değerler gibi unsurlara dikkat edilmelidir: Ticaret ünvanında yer alan ibareler kamu düzenine, ulusal çıkarlara ve ahlaka aykırı olamaz, kültürel ve tarihi değerleri zedeleyecek şekilde belirlenemez.
- Bazı kelimeler için özel izin gerekir: “Türk”, “Türkiye”, “Cumhuriyet” ve “Millî” kelimeleri ticaret ünvanında ancak Cumhurbaşkanı kararıyla kullanılabilir.
Detaylı bilgi için: Ticari ünvanı seçerken dikkat etmeniz gerekenler.
Şirket Türüne Göre Ünvan Nasıl Belirlenir?
Her sirket türü için ticaret ünvanı kuralları farklıdır. Özellikle sermaye şirketleri ile şahıs şirketlerinde ünvanın içermesi gereken bilgiler değişir.
Şahıs İşletmelerinde Ticaret Ünvanı Nasıl Seçilir?
Gerçek kişi tacir, ticaret unvanında kendi adını ve soyadını kullanmalıdır. Ad ve soyad kısaltılamaz. Ünvana işletmenin faaliyet alanını belirten ek ifadeler de eklenebilir.
Bu nedenle şahıs şirketi ünvanı, temel olarak tacirin ad ve soyadına dayanır.
Limited ve Anonim Şirketlerde Ünvan Nasıl Seçilir?
Limited şirket ünvanı ve anonim şirket ünvanı, şirketin faaliyet konusunu göstermeli ve ünvanda şirket türünü belirten “Limited Şirket” veya “Anonim Şirket” ibaresi bulunmalıdır.
Bu şirketler sermaye şirketi oldukları için ünvanları, şirketin faaliyet alanını ve türünü yansıtacak şekilde oluşturulur.
Kollektif ve Komandit Şirketlerde Ünvan Nasıl Seçilir?
Kollektif şirket ünvanında ortaklardan en az birinin adı ve soyadı ile şirketi ve türünü gösteren bir ibare bulunmalıdır. Komanditer ortağın adı ise ünvanda kullanılamaz.
İlginizi çekebilir: Fatura Ünvanı Nedir? Nasıl Belirlenir?
Seçilen Şirket Ünvanının Kullanılabilir Olduğu Nasıl Kontrol Edilir?
Seçtiğiniz şirket unvanının daha önce tescil edilip edilmediğini kontrol etmek için Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Ünvan Sorgulama hizmetini kullanabilirsiniz. Bu sorgulama, Ticaret Bakanlığı ve TOBB’un ticaret ünvanı veri tabanları üzerinden yapılır.
Kontrol süreci kısaca şöyledir:
- Ticaret Sicili Gazetesi’ndeki Ünvan Sorgulama bölümüne girin.
- Belirlediğiniz ünvanı sorgulayarak aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer tescilli ünvanları kontrol edin.
- Gerekirse MERSİS üzerinden kuruluş işlemlerinde ünvanınızı kontrol edin.
- Ünvanın uygunluğu kesinleştiğinde ticaret sicili kaydı için başvurun.
Hatırlatma: Bir ünvanın internette veya marka olarak kullanılmıyor olması, ticaret sicilinde otomatik olarak tescil edilebileceği anlamına gelmez. Ticaret ünvanının daha önce tescil edilmiş ünvanlardan ayırt edilebilir olması gerekir.
Ticaret Ünvanı ile Marka Adı Arasındaki Fark Nedir?
Ticaret ünvanı, işletmenin ticari işlemlerde kullandığı ve ticaret siciline tescil ettirdiği ticari kimliğidir. Marka adı ise işletmenin mal veya hizmetlerini rakiplerinden ayırmak için kullanılan kelime, sayı gibi bileşimlerdir.
Aynı isim hem ticaret ünvanı hem de marka olarak kullanılabilir. Ancak sağladıkları hukuki koruma ve kullanım amaçları farklıdır.
| Kavram | Ne İfade Eder? | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|
| Ticaret ünvanı | Şirketin resmi ticari adı | Ticari işlemler ve resmi belgeler |
| Marka adı | Mal veya hizmeti rakiplerden ayıran ad/işaret | Ürün, hizmet, reklam, pazarlama |
Bir örnekle inceleyelim: Örneğin şirketinizin “XYZ Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi” şeklinde bir ticaret ünvanı varken müşterilerinize ürünlerinizi “Tatlı Lezzet” marka adıyla sunabilirsiniz.
Marka için ayrıca marka tescili yaptırmanız, markanın ilgili mal ve hizmetler bakımından korunmasını sağlar.
Şirket Ünvanı Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Şirket ünvanı, işletmenizin resmi ve ticari kimliği olacağı için sadece kulağa hoş gelen bir isim bulmak yerine yasal uygunluk, ayırt edicilik, marka kullanımı ve dijital görünürlük gibi unsurların da göz önünde bulundurulması gerekir.
- Ayırt edici olmalı: Seçtiğiniz ünvan, daha önce tescil edilmiş şirket ünvanlarıyla aynı veya karıştırılacak kadar benzer olmamalı. Özellikle kuruluş öncesinde ticaret sicili üzerinden ünvan sorgulaması yapmak önemli.
- Faaliyet alanınıza uygun olmalı: Ünvanınız, işletmenizin faaliyet konusuyla uyumlu olmalı. Örneğin yazılım alanında faaliyet gösterecek bir şirket için “Teknoloji”, “Yazılım” veya faaliyet alanını tanımlayan benzer ifadeler tercih edilebilir.
- Marka adıyla uyumlu olmalı: Ticaret ünvanı ile marka adı aynı olmak zorunda değil. Ancak işletmenizi uzun vadede belirli bir marka adıyla büyütmeyi planlıyorsanız seçtiğiniz ünvanın marka stratejinizle çelişmemesine dikkat edin.
- Marka tescilini ayrıca araştırın: Bir ünvanın ticaret sicilinde kullanılabilir olması, marka olarak da güvenle kullanılabileceği anlamına gelmez. Şirket unvanını belirlerken ilgili marka araştırmasının da yapılması faydalı olur.
- Alan adı uygunluğunu kontrol edin: İşletmenizin web sitesini aynı isimle oluşturmak istiyorsanız seçtiğiniz isme uygun alan adının kullanılabilir olup olmadığını önceden araştırın. Özellikle dijital kanallarda büyüme hedefleyen işletmeler için bu konu, kuruluş aşamasında düşünülmelidir.
- Sektörünüzü sınırlamayın: Bugün tek bir ürün veya hizmet sunuyor olsanız bile gelecekte faaliyet alanınızı genişletme ihtimalinizi düşünün. Çok spesifik bir sektör adı, işletmeniz büyüdüğünde ünvanınızı yeniden değerlendirme ihtiyacına sebep olabilir.
- Kurumsal kimliğinizi desteklemesine dikkat edin: Şirket ünvanınız web sitesi, e-posta adresleri, faturalar, sözleşmeler, sosyal medya hesapları ve diğer iletişim kanallarında profesyonel bir şekilde kullanılabilmeli.
Seçilen Şirket Ünvanı Nasıl Tescil Edilir?
Şirket ünvanının tescili, şirket kuruluş sürecinde gerçekleştirilen resmi işlemlerden biridir. Süreç genel olarak şu şekilde ilerler:
- MERSİS başvurusu: Şirket kuruluş başvurusu MERSİS üzerinden yapılır ve kullanılacak ticaret ünvanı sisteme girilir.
- Ünvan kontrolü: Seçilen ünvanın ticaret sicilindeki mevcut ünvanlarla karıştırılmayacak şekilde uygunluğu kontrol edilir.
- Ticaret sicili başvurusu: Gerekli belgelerle şirketin merkezinin bulunduğu Ticaret Sicili Müdürlüğüne başvurulur.
- Ticaret sicili tescili: Başvuru uygun bulunursa şirket ve ünvan kaydı ticaret siciline tescil edilir ve şirket kuruluşu tamamlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Evet, mevzuata aykırı olmamak ve ünvanın işletmenin gerçek durumunu yanıltmaması şartıyla yabancı kelimeler kullanılabilir. Ayrıca işletme konusu ve şirket türünü gösteren ibareler Türkçe olmalıdır.
Hayır, aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer ticaret ünvanları farklı şirketler tarafından tescil edilemez.
Evet, özellikle gerçek kişi tacirler ticaret ünvanlarında kendi ad ve soyadlarını kullanabilir.
Evet, gerekli şirket kararı ve ticaret sicili işlemleri tamamlanarak ticaret ünvanı sonradan değiştirilebilir.
Hayır, ticaret ünvanı işletmenin ticari kimliğini korurken marka tescili, markanın tescil edildiği mal ve hizmetler bakımından kullanım hakkını korur.
