Promosyon Olarak Verilen Altın Gider Olarak Gösterilebilir mi?

Satışları artırmak ve müşteri sadakatini pekiştirmek için promosyon kampanyaları düzenleyen şirketlerden biri de siz misiniz? Bildiğiniz üzere dağıtılan hediyelerden en prestijlisi altındır. Fakat değerli olduğu kadar da titiz bir dağıtım süreci gerektirir.

Muhtemelen aklınızda “Promosyon olarak verilen altın vergisel açıdan gider olarak kabul edilir mi?” ve “Gider olarak yazmak için hangi şartları karşılanması gerekir?” soruları var. Bu yazıda promosyon altınları nasıl yasal uyumlu bir şekilde gider gösterebileceğinizi anlattık.

Promosyon Altını Nedir?

Promosyon altını; firmaların marka bilinirliğini artırmak veya müşteri devamlılığını sağlamak amacıyla bedelsiz olarak dağıttığı promosyonlardır. Özellikle bayilik teşkilatıyla çalışan firmalarda veya yüksek cirolu satışlarda müşteri sadakati aracı olarak sıklıkla tercih edilir.

Şirketler, kampanya altınıyla müşterilerini motive ederken aynı zamanda rakiplerinden ayrışmayı hedefler. Fakat verilen ürün bir değerli metal hediyesi olduğu için mali değeri yüksektir ve işletmenin stok yönetimi süreçleriyle entegre takip edilmesi gerekir.

Promosyon Olarak Verilen Altın Gider Yazılabilir mi?

Gelir Vergisi Kanunu’nun 40. maddesine göre ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan harcamalar gider olarak yazılabilir. Fakat harcamanın mutlaka ticari kazanç ilişkisi çerçevesinde değerlendirilmesi önemli bir şarttır.

Öncelikle harcamanızın ciro ile orantılı olması ve pazarlama gideri niteliği taşıması gerekir. Ayrıca vergisel uygunluk açısından belge zorunluluğu şartlarını da yerine getirmenizi beklerler. Yani giderleştirme kriterlerini karşıladığınız sürece, promosyon altın harcamalarınızı vergi matrahından düşebilirsiniz.

İlginizi çekebilir: Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler (KKEG) Nelerdir?

Promosyon Altını için Hangi Belgeler Düzenlenmelidir?

Altın alımlarının gider kaydedilebilmesi için Vergi Usul Kanunu’na uygun bir resmi belge düzeni mevcuttur. Bu amaçla Maliye Bakanlığı, yapılan harcamanın işletme faaliyetiyle ilgili olduğundan emin olmak için kanıtlayıcı evraklar talep eder.

Vergi mevzuatı gereklilikleri kapsamında alım faturasıyla birlikte dağıtımın (elden ya da kargoyla) gerçekleştiğini ispatlayan ek belgeler de istenir. Gideri ispatlayan kampanya dokümantasyonunuz ise vergi incelemeleri esnasında işletmenizi güvence altına alacaktır.

Fatura Düzenleme Zorunluluğu

Promosyon ürünleri bedelsiz verseniz bile satış belgesi niteliği taşıyan bir faturayı temin etmeniz kesinlikle şarttır. Ardından işletme kasasından altın için ödeme yaptığınızı kanıtlayan faturayı vergisel kayıt altına da almanız gerekecektir.

Dağıtım aşamasında ise KDV hesaplanıp hesaplanmayacağı veya hangi bedel üzerinden çıkış yapılacağı fatura ispatı ile netleşir. Belge düzeni uyumu ve doğru ticari işlem kaydı oluşturmak için faturaları eksiksiz hazırlamanız gerektiğini unutmayın.

Harcama Belgesi (Alım Faturası)

Gider kaydının ilk adımı, altını satın aldığınız kuyumcunun kestiği ve maliyet belgesi niteliği taşıyan faturadır. Tedarikçi faturası üzerinde altının cinsi, gramajı ve tutarının net bir şekilde belirtilmesi gerekir.

Muhasebe departmanınız da belgeyi alış kaydı olarak işler ve gider ispat evrakı olarak saklar. İleride yapılacak maliyet doğrulama işlemleri için faturanın aslının muhafaza etmek büyük önem taşır.

Çekiliş veya Kampanya Şartnamesi

Altın dağıtımını bir çekiliş veya genel bir kampanya kapsamında yapıyorsanız noter tasdikli bir “kampanya şartları metni” veya “şirket içi karar belgesi” gerekir.

Böylece işlemin keyfi olmadığını ve bir hukuki çerçeve dahilinde yaptığınızı kanıtlarsınız. Promosyon belgelendirme sürecinde kampanya kayıtları ve kurumsal onay yazıları giderinizin ticari amacını güçlendirerek yasal problemlerin önünü kapatacaktır.

Teslim Tutanağı / Kargo Belgesi

Altının alıcıya ulaştığını belgelerle kanıtlamak zorunludur. Alıcıya imzalatılan tutanak, en güçlü teslim kanıtlarından biridir. Eğer gönderimi kargo ile yapıyorsanız kargo teyidi ve müşteri teslim kaydını da ispatlayıcı belge olarak saklayabilirsiniz.

Böylece ürünün gerçekten işletme dışına çıktığını ve ürün teslim sürecinin tamamlandığını doğrularsınız.

Promosyon Olarak Verilen Altının Muhasebeleştirilmesi

Altın alımı ve dağıtımı sürecinde doğru muhasebe kaydı yapılması, mali tablolarınızın doğruluğu için önem arz eder. Bundan dolayı aldığınız altınları önce stok hesaplarına, daha sonra dağıtım gerçekleştiğinde ise ilgili gider hesaplarına aktarabilirsiniz.

Bu süreçte Tek Düzen Hesap Planına (TDHP) sadık kalarak gider sınıflandırma ve hesap planı uyumu yapmanız şarttır. Bu mali kayıt süreci, harcamanın niteliğine göre ufak farklar içerebilir ve en sonundaysa promosyon gideri olarak kayıtlarınıza geçer.

760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri

Promosyon amaçlı verilen altınlar pazarlama maliyeti ve satış teşvik gideri olarak değerlendirildiği için bu hesapta incelemeniz gerekir. Reklam gideri veya kampanya maliyetleri başlığı altında takip edilen bu tutarları, cari dönem gideri olarak kurum kazancınızdan düşebilirsiniz.

770 Genel Yönetim Giderleri (Belirli durumlarda)

Eğer altını doğrudan bir satış kampanyasıyla değil de genel bir temsil ağırlama faaliyeti kapsamında (örneğin bayramlarda önemli tedarikçilere) veriyorsanız yönetim gideri olarak da sınıflandırabilirsiniz.

Bu durumda operasyonel maliyet veya genel gider kaydı mantığıyla hareket edersiniz. Faaliyet giderleri içerisindeki bu şirket içi harcama ayrımını da işletmenizin organizasyon yapısına göre belirlemeniz gerektiğini unutmayın.

KDV durumu ve indirilebilir KDV analizleri

Külçe altın teslimleri KDV’den istisnadır. Fakat ziynet eşyasında işçilik bedeli üzerinden KDV hesaplanır. Promosyon ürünlerinin alımında yüklendiğiniz KDV'yi genel hükümler çerçevesinde indirilebilir KDV olarak dikkate alabilirsiniz.

Ancak bedelsiz teslimlerde emsal bedel üzerinden KDV hesaplaması yapılıp yapılmayacağı veya KDV istisnası durumunu vergi yükümlülüğü açısından dikkatle incelemeniz gerekir. Detaylı bir vergisel değerlendirme için mali müşavirinize danışmak doğru olacaktır.

Stoktan düşme / direkt gider yazma yöntemleri

Altınları aldığınızda önce 157 Diğer Stoklar gibi bir hesaba kaydedebilirsiniz. Dağıtım yaptığınızdaysa bu hesaptan stok çıkışı yaparak ilgili gider hesabına borç olarak kaydedersiniz.

Bu maliyet düşümü işlemiyle birlikte stok yönetimi dengelenir. Bazı durumlarda doğrudan gider kayıtları oluşturulsa da en sağlıklı yöntem önce stoka almak, sonra tüketim işlemi ile giderleştirmektir.

Hangi Durumlarda Altın Faturaları Gider Yazılamaz?

Her altın faturasını doğrudan gider olarak kabul ettiremeyebilirsiniz. Aşağıdaki durumlarda yapılan harcamalar genellikle gider olarak kabul edilmez:

• Ticari Amaç Taşımayan Harcamalar: İşletme sahibi olarak eşinize, dostunuza veya şirket çalışanlarına (ücret bordrosuna dahil etmeden) verdiğiniz altınları ticari kazançla ilişkilendiremezsiniz.
• Belgesiz Dağıtımlar: Belgesiz harcama yapmanız veya dağıtım listesi sunamamanız durumunda vergi dairesi gider reddi uygulayabilir.
• Ortaklara Yapılan Dağıtımlar: Şirket ortaklarına verdiğiniz altınlar, örtülü kazanç riski taşır ve kar dağıtımı sayılabilir. Harcamanın ticari amaç taşımama durumu tespit edilirse cezalı tarhiyatla karşılaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular